Cykl ten ma na celu udokumentowanie i przybliżenie sylwetek osób szczególnie zasłużonych, które wywodzą się ze środowiska ryszewskiego lub zamieszkiwały tam i ofiarnie działały na jego rzecz, a o których czasami nie pamiętają już nawet obecni mieszkańcy Ryszewa i okolic.
Jesienią 2019 r. wydany zostanie 25. numer „Znad Pisy” w nowej edycji (tzw. książkowej), wydawnictwa które już na trwałe wpisało się w krajobraz kulturowy Ziemi Piskiej, zyskując swoją markę w regionie i kraju.
Zasłużony pedagog, który przez całe życie zawodowe związany był ze szkołami powszechnymi na pograniczu Wielkopolski i Pałuk (Gołąbki, Niestronno, Ryszewo). Trafił tam z przypadku, na podstawie nakazu pracy z odległej Małopolski (d. Galicji) i pozostał już do końca życia. Czy o Janie Banasiu pamięta się jeszcze w Ryszewie?!...
Stanisław Graczyk wywodził się z rolniczej rodziny, od pokoleń zamieszkującej pobliskie Ryszewu Niestronno. Na początku lat 90. XIX wieku rodzice Stanisława, mistrz rzeźnicki Andrzej Graczyk (1853-1914) oraz Maria z Krausych (1864-1928) przez wzgląd na powiększającą się rodzinę zdecydowali się jednak przenieść do Ryszewa, gdzie 5 lipca 1897 r., w samo południe, na świat przyszedł Stanisław Kostka Graczyk. Miał siedmioro rodzeństwa: Sylwestra, Jana, Władysławę, Pelagię, Agnieszkę, Bronisława i Ludwikę.
Wprowadzenie, A.A. Karwowska
Kronika wydarzeń, oprac. Ł. Szymański
Stanisław Achremczyk, Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie, Uwagi o ruchu regionalnym na Warmii i Mazurach
Pracowanie znanego historyka z Olsztyna stanowi próbę usystematyzowania wiedzy o ruchu regionalnym w Warmii i Mazurach od początku XIX wieku po czasy obecne w kontekście przemian politycznych i historycznych. Autor szczególną uwagę skupił na okresie po 1945 r. Jak słusznie zauważa na Warmii i Mazurach żyje już czwarte pokolenie od czasów powojennych osadników, dla którego region ten stał się ojczyzną.
Jarosław Sobieraj, Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie, Harpun kościany z Orzysza
Harpun z jednym rzędem zadziorów z rzeki Orzyszy należy do rzadkich znalezisk na ziemiach polskich, potwierdzających najstarsze etapy osadnictwa na Warmii i Mazurach. Odkrywcą tego znaleziska jest Marek Olender. Odkrycie miało miejsce w związku z pogłębianiem koryta rzeki. Zabytek jest obecnie w zbiorach archeologicznych Muzeum Ziemi Piskiej
Działacz społeczno-kulturalny, poeta, prozaik, kompozytor. Pracował na różnych stanowiskach w piskich placówkach kultury. Zapamiętany został przede wszystkim jako długoletni instruktor i działacz harcerski na Warmii i Mazurach.
W 2005 r. pisałem już o uroczystym poświęceniu sztandaru Stowarzyszenia Młodzieży Polskiej „Turka” w Ryszewie wykorzystując relację z tej uroczystości jaka ukazała się na łamach czasopisma „Pałuczanin” (nr 75/1928, z 3 sierpnia 1928 r., s. 3.); por. http://www.ryszewo.pl/z-kart-historii/tropem-pewnego-artykulu.
Stanisław Achremczyk, Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie,Autor przedstawił wiek XIX na Mazurach jako czas przyspieszonego nadrabiania opóźnień cywilizacyjnych wobec ludności mazurskiej. Paradoksem tego stulecia jest również to, że w czasie kiedy jako społeczność południowej części Prus Wschodnich została uznana przez niemieckich współobywateli ich odrębność etniczną, zaczął się proces rozpadu tej grupy.
Od niespełna dwóch lat trwała „wielka wojna”, jak wówczas nazywano I wojnę światową. Wraz z jej wybuchem zaczęły obowiązywać liczne restrykcje, przede wszystkim nastąpiła reglamentacja wielu artykułów. Pierwsze rodziny w parafii Ryszewko opłakiwały już swoich bliskich poległych na froncie w szeregach armii pruskiej. Nikt nie spodziewał się jednak, że w Wielki Tydzień 1916 r. parafię może dotknąć kolejne nieszczęście.
Na jednej z aukcji internetowej nabyłem okazyjnie kartkę pocztową wysłaną 30 października 1935 r. przez Stanisława Znamirowskiego (dostępnych opracowaniach historycznych występuje forma zapisu „Znamierowski”), kierownika Publicznej Szkoły Powszechnej w Gościeszynie do Związku Nauczycielstwa Polskiego w Warszawie.
Promocja najnowszego wydania odbyła się 22 listopada 2019 r. podczas uroczystej gali, która stanowiła zwieńczenie obchodów półwiecza działalności Muzeum Ziemi Piskiej.
Pod koniec grudnia 2019 r. ukazała się część 2 opracowania „Pamięci Tych, którym zawdzięczamy wolność…”.
Prezentowany tekst pochodzi ze wspomnieniowej książki pt. „Saga rodu Kupcewiczów herbu Poraj”, którą autor wydał własnym sumptem. Jan Kupcewicz jest znanym i zasłużonym pedagogiem z Gościeszyna i Rogowa.
Z okazji obchodów narodowych 100-lecia Odzyskania Niepodległości z inicjatywy dyrektora Szkoły Podstawowej im. Wandy Dobaczewskiej w Gąsawie, Jacka Superczyńskiego, placówka przystąpiła do projektu: „Godność, Wolność, Niepodległość”, będącego częścią wieloletniego programu rządowego „Niepodległa”. Podsumowaniem projektu była wystawa i publikacja, ze wstępu której czytamy:
Prezentowany tekst pochodzi ze wspomnieniowej książki pt. „Saga rodu Kupcewiczów herbu Poraj”, którą autor wydał własnym sumptem. Uznałem, że niecodzienne wspomnienia znanego i zasłużonego pedagoga z Gościeszyna i Rogowa mogą zainteresować szerszą rzeszę Czytelników. Od pewnego czasu zabiegałem o zgodę na opublikowanie wybranych fragmentów i się udało.
Pomysł na zjazd klasowy od kilku lat kiełkował w głowach wielu osób z naszej klasy, jednak brakowało kogoś na tyle odważnego, który podjęłaby się organizacji tego przedsięwzięcia. Z założenia wiadomo było, że musi to być ktoś kto pozostał na Pałukach. W końcu koleżanki Alina i Ela stwierdziły, że 40. rocznica ukończenia podstawówki jest ostatnim momentem na takie spotkanie. „Teraz albo wcale”!
